door Bertus Bouwman (reacties: 0)

Tone: Bronsttijd voor de grote coalitie

Burlend hert. Foto: Flickr by Martha de Jong-Lantink (CC)

 

Coalitiebesprekingen kunnen verwarrend zijn. Het ene moment klinkt er strijdgewoel, dan is er tijd voor verzoenende woorden. CDU en SPD praten met elkaar. Dat is een intrigerend spel van haten en liefhebben.

Het is verleidelijk om partijen die aan elkaar snuffelen voor ze gaan onderhandelen over een coalitie te vergelijken met pubers die nog niet zeker weten of ze ook echt verliefd op elkaar zijn. Toch zijn de verschillen groter dan de overeenkomsten. Om de liefde wordt gestreden.

Daarom lijken de inleidende beschietingen op het formatieproces van de diverse politici vaak meer op herten in de bronsttijd. Het is dan geen gevecht tussen de mannetjes, maar de toekomstige echtelieden hebben het met elkaar aan de stok. Voordat er een Bambi in de vorm van een oogstrelend politiek akkoord over de hei huppelt klinkt er eerst woest geburl en knallen de geweien en koppen zo hard tegen elkaar dat er in opgeworpen stofwolken de liefkozingen maar nauwelijks te zien zien zijn.

Twee opties

Na de verkiezingen van 22 september kreeg overwinnaar Angela Merkel twee opties voorgeschoteld. Regeren met de Groenen, of – en dat is vele malen waarschijnlijker – een coalitie smeden met de sociaaldemocratische SPD, de grote coalitie.

Onmiddellijk verschenen in de Duitse media enquêtes waaruit bleek hoe graag de gemiddelde Duitser de grote coalitie wilde. Merkel met een wat socialer gezicht. SPD-kanselierskandidaat Peer Steinbrück gruwelde bij dat idee en besloot zich terug te trekken uit de politiek. Daarom is namens de sociaaldemocraten nu partijvoorzitter Sigmar Gabriel de hoogste man in rang. Zijn adjudant is fractievoorzitter Frank-Walter Steinmeier.

De Duitse kiezer mag dan graag een grote coalitie willen, de SPD reageerde direct als een hooghartige dame die geen enkel aanzoek ziet zitten. Een beproefde tactiek om de CDU uit de tent te lokken. De christendemocraten moeten hun liefde aan de SPD eerst maar eens bewijzen.

Haat en liefde

Minister van Financiën Wolfgang Schäuble kwam met de eerste geste. Er zou te praten zijn over belastingverhogingen. Iets wat ondenkbaar was vóór 22 september. De toenadering van de CDU was voor de SPD meteen aanleiding om zich op te stellen als een halsstarrige hinde. Als de christendemocraten zo makkelijk bewegen, dan is er misschien nog meer binnen te slepen. Diverse partijprominenten lieten weten dat ze niet zo veel trek hadden in een verbintenis met Angela Merkel.

Intussen daalde ook bij de christendemocraten de lust voor een SPD-liefde. Vanuit München liet minister-president Horst Seehofer weten dat er over belastingverhogingen domweg niet te praten viel. En oh ja, die tol voor buitenlandse automobilisten moet er gewoon komen. Anders geen regering met de Beierse broeders van de CSU. Ook Schäuble vond hogere heffingen ineens niet zo'n mooi idee meer.

Om de SPD vooral niet het idee te geven dat ze een sleutelpositie hebben, plande de CDU-top een gesprek met de Groenen. Die hebben na hun nederlaag en zwakke positie weliswaar weinig zin om te regeren, maar praten kan altijd. Tegelijkertijd bleek de SPD toch wel open te staan voor toenadering van de CDU. Zo filosofeerde Sigmar Gabriel ineens openlijk over belastingen die niet omhoog zouden gaan.

Belastingen en minimumloon

Het is een behoorlijk lijstje van punten waar beide partijen elkaar in het midden moeten vinden. De eerder genoemde belastingverhogingen bijvoorbeeld. De CDU wil alleen kijken naar een kleine aanpassing bij de topinkomens. De SPD wil duidelijk verder.

Een algemeen wettelijk minimumloon is ook al zo'n heikel punt. Dat is er niet in Duitsland en
de CDU vindt een dergelijke maatregel te ver gaan. Dat moet maar binnen de branches worden uitgevochten. Polderen in een land waar geen polder is. Er bestaan maar binnen enkele sectoren sociale overlegstructuren. De SPD wil dat iedereen minimaal 8,50 gaat verdienen. Nu worden met name uitzendkrachten en flexwerkers uit Oost-Europa met veel lagere uurlonen aan het werk gezet. Bedragen tussen de 2 en 5 euro zijn geen uitzondering.

De CDU wil een toeslag voor thuisblijvende moeders, wat door de SPD als een aanrechtsubsidie wordt bestempeld. Nota bene de huidige gezinsminister Schröder geeft het goede CDU-voorbeeld en trekt zich terug om voor haar gezin te zorgen.

Beide partijen staan al een stuk dichter bij elkaar als het om de redding van de euro gaat. Al zal Duitsland zich in een grote coalitie minder streng opstellen voor de Zuid-Europese coalitie.

Vrede op aarde

Het is maar een kleine greep aan de strijdpunten die de komende weken op tafel worden gegooid. Het strijdkreten mogen dan nog zo hard klinken, bij beide partijen is het besef van het landsbelang groot. Een totale shutdown zoals in de Verenigde Staten, of een kleinere impasse is voor de Duitse politici dan ook ondenkbaar. Schäuble riep al dat nieuwe verkiezingen niet nodig waren. De partijen komen er volgens hem wel uit. Ook al aast de SPD wel/niet op zijn ministerie van Financiën.

Op de Duitse heide wordt nog wel even gevochten om de liefde. De bronsttijd houdt nog even aan. De bedoeling is dat Bambi nog voor de Kerst wordt gebaard. Stevig stoeien, dat kunnen de politici wel. Maar nergens ter wereld als in Duitsland wordt zo veel waarde gehecht aan vrede op aarde.

Dit artikel is 7 oktober gepubliceerd op Tone

Ga terug

Reactie toevoegen